Nowe gąbki – szansa na nowe lekarstwa

Uczeni z Muzeum Ewolucji Uniwersytetu w Uppsali odkryli niedawno zupełnie nowy rząd gąbek. OK, i co w tym niezwykłego, zapytamy – otóż bardzo wiele: po pierwsze, te zwierzątka mogą nam pomóc w wytwarzaniu leków. Po drugie – ich istnienie oznacza, że naukowcy, szacując początki pojawienia się zwierząt na Ziemi, walnęli się o jakieś 100 milionów lat. Każdemu może się zdarzyć.

Gąbki i drzewo życia

Z odkrywaniem nowych gatunków są same kłopoty – trzeba udowodnić, że to na pewno gatunek, trzeba go sklasyfikować, czyli umieścić w odpowiednim miejscu na drzewie życia, trzeba przekonać do niego kolegów po fachu… Z odkrywaniem całych rzędów jest jeszcze ciekawiej (dla przypomnienia: w obrębie rzędów wyróżniamy rodziny, w obrębie rodzin – rodzaje, a dopiero one dzielą się na gatunki).

Sprawia to, że odkrycie nowego rzędu nie zdarza się często – na przestrzeni ostatnich pięciu lat na całym świecie było tylko 12 takich przypadków. Mimo to uczeni z Uppsali udowodnili, że mamy do czynienia z nowym rzędem nazwanym Vilesida. Zaliczane do niego gąbki produkują substancje, które najprawdopodobniej mogą posłużyć do opracowywania leków. Artykuł na ten temat zamieszczono w najnowszym wydaniu Zoological Journal of the Linnean Society.

Gąbka jak gąbka – po co drążyć?

Odkrycie stanowi prawdziwą rewolucję i ma kolosalne znaczenie dla świata nauki, dla medycyny, ale też dla paleontologii. Jak powiedział Julio Díaz, główny autor badania: „Odkrycie tego nowego rzędu gąbek stanowi znaczący postęp w naszej wiedzy na temat klasyfikacji gąbek, ich ewolucji i bioróżnorodności morskiej”.

Uczeni przyjrzeli się również sterolom (związkom budującym ściany komórkowe) wytwarzanym przez gąbki z rzędu Vilesida. Okazało się, że są one identyczne, jak najstarsze znane biomarkery zwierzęce występujące w skałach pochodzących z ediakaru, czyli mających ponad 600 milionów lat. Oznacza to, że zwierzęta pojawiły się na Ziemi 100 milionów lat wcześniej, niż dotychczas zakładano.

Gąbki i zdrowie

A skoro o sterolach mowa – te wytwarzane przez rząd Vilesida są niezmiernie ważne dla medycyny – a fakt, że gąbki te występują w różnych środowiskach Pacyfiku i Atlantyku zwiększa możliwości wykorzystania ich supermocy.

Jak mówi Paco Cárdenas, kierownik zespołu badawczego: „Wcześniejsze badania przeprowadzone przez inne zespoły badawcze pokazują, że sterole są niezwykle interesujące jako podstawa do opracowywania nowych leków przeciwdrobnoustrojowych, przeciwnowotworowych i przeciwwirusowych. Teraz, gdy gąbki zostały nazwane i wiemy, gdzie się znajdują, nasze odkrycie może pomóc chemikom i farmaceutom łatwiej znaleźć te cenne substancje”.