Wiecie, gdzie leży Głębia Factorian?

W zasadzie macie prawo tego nie wiedzieć – naukowcy właśnie ją odkryli i zamieścili na nowiutkich, świeżo opublikowanych mapach Oceanu Południowego. Niedawno zakończone badania nad tym mało gościnnym obszarem trwały aż pięć lat – a i tak, jak przyznają specjaliści, nie udało się zbadać wszystkich jego tajemnic.

Ale kosmos!

Legenda głosi, że znacznie lepiej poznaliśmy kosmos, niż nasze własne, osobiste, ziemskie oceany. Czy tak jest w istocie, nie będziemy teraz dociekać. Faktem jest, że badania dotyczące dna otaczającego Antarktydę Oceanu Południowego do łatwych nie należą – i być może właśnie dlatego pierwsza pełnowartościowa mapa tego obszaru powstała dopiero w 2013 roku.

Obecnie, po pięciu latach dodatkowych analiz, została ona uaktualniona i wzbogacona o wiele nowych elementów, takich jak podwodne kaniony, wzniesienia, równiny oraz depresje. Jedną z nich jest właśnie wspomniana wyżej Głębia Factorian, odkryta przez ekspedycję Five Deeps na początku lutego 2019 roku.

Sięga ona na 7432 m, ma eliptyczny kształt i jest oficjalnie uznawana za najgłębsze poznane miejsce Oceanu Południowego. Jeśli koniecznie chcielibyście się tam wybrać, podajemy namiary: 60°28,46’S 025°32,32’W. Nazwę „Głębia Factorian” wymyślił Victor Vescovo - szef grupy -  na cześć statku DSV Limiting Factor, na którym prowadzono badania.

IBCSO

IBCSO, czyli międzynarodowa mapa batymetryczna Oceanu Południowego wersja 1.0 nie jest oczywiście papierowym arkuszem — jest to cyfrowy model batymetryczny. Odwzorowano na nim dno morskie na obszarze od 60°S do bieguna.

Stworzenie takiej mapy nie było, rzecz jasna, proste: w proces jej realizacji zaangażowanych było 30 instytucji pochodzących z 15 różnych krajów. Dane, jakimi się posłużono, obejmowały:

• sondowania echa jednowiązkowego i wielowiązkowego,
• odczyty cyfrowych głębokości z map morskich,
• wyniki regionalnych zestawień barymetrycznych.

Wszystko to, zebrane w jeden zgrabny projekt, umożliwiło poznanie dna Oceanu Południowego w stopniu znacznie większym, niż dotychczas. Nie zmienia to jednak faktu, że, jak przyznają twórcy mapy, ogromne połacie tego obszaru wciąż pozostają całkowicie niezbadane.